مزایای بازار فرابورس


فرابورس چیست و انواع بازارها در فرابورس ایران کدامند؟

تفاوت بورس و فرابورس چیست؟

بازارهای مالی تشکیلات پیچیده ‌ای هستند که ساختار اقتصادی و سازمانی خاص خود را دارند و نقش مهمی در قیمت گذاری بازار ایفا می‌کنند. به طور گسترده، به هر بازاری که در آن معاملات اوراق بهادار صورت می‌گیرد، از جمله بازار سهام، بازار اوراق ‌قرضه، بازار فارکس و بازار مشتقات، بازارهای مالی گفته می‌شود. بازارهای مالی برای عملکرد صحیح اقتصاد سرمایه داری بسیار حیاتی هستند. امروزه بسیاری از بازارهای مالی در سراسر جهان (مانند بازارهای سهام) معاملات خود را از طریق بورس انجام می‌دهند. به بیان ساده، بورس محلی است که در آن بین تولیدکنندگان و مصرف کنندگان یا خریداران و فروشندگان، معامله‌ای صورت می‌گیرد. برای روشن شدن این موضوع ابتدا به تفکیک به هر ۲ بازار می پردازیم و سپس تفاوت بورس و فرابورس را خواهیم گفت.

بازار بورس

در بازار بورس، دارایی‌های مختلفی اعم از دارایـی مالی و دارایی واقعی مورد معامله قرار می‌گیرند. به بورسی که در آن دارایی‌های مالی یا اصطلاحاً دارایی‌های کاغذی (اسنادی مانند سهام و اوراق مشارکت) خرید و فروش می‌شود، بورس اوراق بهادار و به بورسی که در آن دارایی‌های واقعی یا کالاهای فیزیکی مورد معامله قرار می‌گیرند، بورس کالا گفته می‌شود. نوع دیگری از بورس هم به نام بورس ارز وجود دارد که در آنجا، پول رایـج کشورها خرید و فروش می‌شوند (اما هنوز در کشور ما این بورس راه‌اندازی نشده است). بورس اوراق بهادار، یک بازار متشکل و رسمی سرمایه است که در آن خرید و فروش سهام شرکت‌ها، اوراق قرضه دولتی و یا مؤسسات معتبر خصوصی تحت ضوابط، قوانین و مقررات خاصی انجام می‌شود. خرید و فروش اوراق بهادار در ایران نیز به‌طور رسمی و دائمی در محلی معین به نام بورس اوراق بهادار تهران انجام می‌شود. تعیین قیمت هر سهم در این بازار بر مبنای عرضه و تقاضای آن است، یک سرمایه‌گذار می‌تواند با هر مقدار سرمایه‌ای وارد بورس شود و در سهم شرکت‌های موجود سرمایه‌گذاری کند.

بازار فرابورس

بازار فرابورس ایران نیز در آبان سال ۱۳۸۷ فعالیت خود را تحت نظارت سازمان بورس اوراق بهادار آغاز کرد که این بازار دارای ساختار و جایگاه قانونی مشابه بورس است، اما شرایط پذیرش و معامله در آن ساده‌تر است تا اهرمی کمک‌کننده به تامین مالی اقتصاد کشور باشد. از مهم‌ترین وظایف این بازار، ساماندهی و هدایت بخشی از بازار سرمایه است که شرایط ورود به بورس اوراق بهادار را نداشته و یا تمایل به ورود سریع‌تر به بازار را دارند. علاوه بر این‌که انواع متنوعی از اوراق بهادار در بازار فرابورس قابل معامله هستند، ورود به آن نیز نیازمند شرایط و الزامات کمتری است. سازوکارهایی ساده‌تر و تنوع در شرایط پذیرش شرکت‌ها در فرابورس ایران، امکانی را فراهم کرده تا بنگاه‌های اقتصادی بتوانند با کسب حداقل شرایط و در سریع‌ترین زمان ممکن، به این بازار مالی وارد شده و از تمامی مزایای شرکت‌های پذیرفته شده در بازار مبادلات اوراق بهادار بهره‌مند شوند. فرابورس دارای پنج بازار است با نام‌های بازار اول، بازار دوم، بازار سوم، بازار ابزارهای نوین مالی و بازار پایه.

بــازار سهام فرابورس ایران شامل بازارهای اول، دوم و پایه است. سهام شرکت‌هایی که شرایط لازم را داشته باشند در بازار اول و دو مبادله می‌شوند و شرکت‌هایی که این شرایط را نداشته باشند می‌توانند در بازار پایه معامله شوند. در بازار اول، شرکت‌های سهامی عام که طبق دستورالعمل پذیرش موفق بــه احراز شرایط لازم شده باشند، مجاز بــه انجام معاملات سهام خود خواهند بـود. در بازار دوم، همانند بازار اول معاملات سهام شرکت‌های سهامی عام انجام می‌شود؛ اما شرایط پذیرش در این بازار، منعطف‌تر از بازار اول است. بازار پایه فرابورس نیز، به‌منظور ایجاد قابلیت نقل و انتقال سهام شرکت‌های سهامی عام که در بورس یا سایر بازارهای فرابورس پذیرش نشده‌اند، ایجاد شده است. در این بازار اکثر شرکت‌های سهامی می‌توانند حضور داشته باشند.

در هر دو بازار بورس و فرابورس، انجام معامله از طریق کارگزاری‌هایی انجام می‌شود که دارای مجوز قانونی از سازمان بورس اوراق بهادار هستند. این کارگزارها درواقع واسط میان خریدار و فروشنده هستند.

اما تفاوت بورس و فرابورس در چیست؟
تقسیم بندی بازار:

بازار بورس به‌طور کلی به دو بازار اول و دوم مزایای بازار فرابورس تقسیم می‌شود. عملکرد این دو بازار به هم مرتبط است. به این صورت که اگر شرکتی در بازار اول عملکرد قابل قبولی نداشته باشد به بازار دوم منتقل خواهد شد و در مقابل اگر شرکتی در بازار دوم به خوبی عمل کند به بازار اول منتقل خواهد شد. ضمن اینکه اگر شرکتی در بازار دوم چندان رضایت بخش عمل نکند از بازار اخراج می‌شود. بازار فرابورس ایران نیز همان‌طور که در ابتدا توضیح داده شد، دارای ۵ بازار، اول، دوم، سوم، ابزار‌های نوین مالی و پایه است. بنابراین اولین تفاوت بورس و فرابورس در تقسیم بندی و تعداد این دو بازار است.

فرآیند پذیرش در بازار بورس و فرابورس:

شرایط پذیرش سهام در بازار بورس کمی دشوار است، بازار فرابورس با شرایط ساده‌تر تشکیل شده تا شرکت‌های کوچک هم بتوانند سهام خود را در بازار سرمایه عرضه کنند.

بورس اوراق بهادار مزایایی از قبیل شفافیت قیمت‌ها و کاهش ریسک را به همراه دارد اما در بازار فرابورس به این علت که شرایط معاملات با نظر طرفین قرارداد تعیین می‌گردد، این مزایا به صورت کامل وجود ندارد.

دیگر تفاوت بورس و فرابورس، ساعات معامله‌ی این دو بازار است. بازار بورس از شنبه تا چهارشنبه از ساعت ۹ صبح تا ۱۲٫۳۰ (به غیر از تعطیلات رسمی) فعالیت می‌کند، اما ساعات کار فرابورس از انعطاف پذیری بیشتری برخوردار است.

مزایای پذیرش شرکت‌ها در فرابورس:

سهولت پذیرش:

پذیرش و درج شرکت‌های سهامی عام در فرابورس ایران نسبت به بورس شرایط کمتری نیاز دارد و این باعث شده تا دوره زمانی پذیرش شرکت‌ها به کمتر از یک ماه کاهش پیدا کند.

تامین مالی:

شرکت‌های پذیرفته شده در فرابورس این امکان را دارند تا از طریق فروش سهام خــود از مزایای تامین مالی ارزان قیمت از طریق بازار سرمایه بهره ببرند. علاوه بر این امکان تامین مالی از محل جذب سرمایه گذاران جدید و افزایش سرمایه را نیز دارا هستند.

شرکت‌های پذیرفته شده در بازار فرابورس ایران از مزایای مالیاتی قابل توجهی برخوردار هستند. به این صورت که شرکت‌هایی که اقدام به عرضه سهام در فرابورس می‌کنند (به غیر از شرکت‌های حاضر در بازار پایه) امکان برخورداری از معافیت مالیاتی تا ۱۰ درصد درآمد خود را دارا هستند.

وثیقه گذاری سهام:

سهامداران شرکت‌های پذیرش شده در بازار فرابورس می‌توانند از طریق وثیقه گذاری سهام شرکت خود، برای اخذ تسهیلات اقدام کنند. چراکه شبکه بانکی، سهام شرکت‌های پذیرفته شده در فرابورس ایران را به‌عنوان دارایی قابل قبول جهت وثیقه گذاری برای دریافت تسهیلات بانکی بــه رسمیت می‌شناسد.

امکان انتشار اوراق بهادار در بازار ابزارهای نوین مالی:

شرکت‌های پذیرش شده در فرابورس می‌توانند با ارائه مدارک لازم به سازمان بورس و اوراق بهادار منابع مالی طرح‌های موردنظر را (حداکثر تا ۶۰ درصد سرمایه گذاری در طرح پروژه موضوع اوراق مشارکت) از طریق انتشار اوراق تامین کنند.

امکان خروج از فرابورس:

اگر شرکتی تصمیم بگیرد به هر دلیلی از فرابورس خارج شود، در دستورالعمل پذیرش برای این موضوع راه‌حلی در نظر گرفته شده است که با گذراندن فرآیند مشخصی امکان خروج از این بازار و حتی تبدیل شرکت به شرکت سهامی خاص به‌سادگی امکان پذیر خواهد بود. ضمن اینکه شرکت‌های حاضر در فرابورس ایران می‌توانند بسیار راحت‌تر به بازارهای دیگر انتقال پیدا کنند.

فرابورس چیست و انواع بازارها در فرابورس ایران کدامند؟

فرابورس چیست و انواع بازارها در فرابورس ایران کدامند؟

فرابورس چیست و انواع بازارها در فرابورس ایران کدامند؟

در این مقاله به موضوع فرابورس چیست و معرفی انواع بازارها در فرابورس ایران پرداخته شده است، پس اگر قصد آشنایی و کسب اطلاعات کامل در این خصوص دارید، تا انتهای این نوشته از سایت کارگزاریاب همراه ما باشید.

همانطور که می دانید بازار بورس بازاری برای معامله سهام و اوراق بهادار است که با ثبت نام در سامانه سجام و یکی از کارگزاری های رسمی و دریافت کد بورسی، می توان در آن به فعالیت پرداخت و با سرمایه گذاری اصولی و منطقی، سرمایه و سود خود را افزایش داد. حال ممکن است در کنار بازار بورس، عبارتی مانند «فرابورس» نیز به گوشتان خورده باشد اما با سازوکار آن آشنا نباشید و حالا می خواهید بدانید فرابورس چیست. در ادامه با بازار فرابورس و سازوکار آن و همچنین انواع بازارهای زیرمجموعه فرابورس آشنا شوید.

فهرست مطالب تعریف فرابورس

فرابورس چیست؟

بازار فرابورس فعالیت خود را در سال 1387 تحت نظارت سازمان بورس اوراق بهادار کشور آغاز کرد و به لحاظ هایی شبیه به بازار بورس است. برخی از افراد بازار بورس و فرابورس را به دلیل شباهت در ساختار و نحوه خرید و فروش سهام، کاملا شبیه به هم می دانند اما این تصور اشتباه بوده چرا که بازار بورس و فرابورس در موارد زیادی از جمله شرایط و قوانین حاکم، شرایط پذیرش شرکت ها، انواع بازارهای زیرمجموعه و … تفاوت دارند.

در پاسخ به سوال اینکه فرابورس چیست؟ باید گفت که فرابورس یکی از بازارهای سرمایه می باشد که همانند بورس اوراق بهادار در آن سهام و اوراق بهادار مورد معامله قرار می گیرد با این تفاوت که شرایط و قوانین مخصوص به خود را دارد. «فرابورس» از عبارت Over the Counter Market (OTC) گرفته شده است که معنی خارج از بورس را دارد.

تفاوت بازار بورس و فرابورس چیست؟

اصلی ترین تفاوت فرابورس و بورس آن است که شرایط و قوانین برای پذیرش شرکت ها در فرابورس ساده و راحتتر می باشد. در بازار بورس قوانین و ساختارهایی وجود دارد که هر شرکتی قادر به ورود به آن نیست به همین دلیل بازاری به نام فرابورس ایجاد شد تا شرکت هایی که قصد ورود و فعالیت در بازار سرمایه را دارند اما هنوز شرایط لازم برای حضور و پذیرش در بازار بورس را ندارند، در این بازار مشغول به فعالیت شوند. پس فرابورس اجازه می دهد شرکت ها با شرایط راحتتر و همچنین سریعتر وارد بازار سرمایه شوند و از مزایای بازار اوراق بهادار بهره مند گردند.

قابل ذکر است که نظارت بر شرکت ها در فرابورس کمتر از بورس است. همچنین شرکت های پذیرفته شده در بازار بورس به منظور شفافیت در عملکرد، گزارش های سالیانه بیشتری را ارائه می دهند. شفافیت در عملکرد شرکت های بورسی موجب کاهش ریسک در سرمایه گذاری سهام آنها می شود، پس ریسک سرمایه گذاری در فرابورس بیشتر از بورس است.

پذیرش در فرابورس چه مزایایی برای شرکت ها دارد؟

اما مزایای پذیرش در بازار فرابورس برای شرکت ها چیست؟ در ذیل به برخی از مزایای بازار فرابورس اشاره شده است:

1. پذیرش آسان

اولین مزیت فرابورس این است که شرکت ها با شرایط و قوانین آسان پذیرش می شوند و حداکثر یک ماه طول می‌کشد تا شرکت‌ها بتوانند به فروش سهام و افزایش سرمایه خود در این بازار بپردازند.

2. معافیت مالیاتی

مزیت دیگر فرابورس معافیت مالیاتی برای شرکت ها می باشد. کلیه شرکت های پذیرفته شده در فرابورس (بجز شرکت های بازار پایه) مشمول معافیت مالی درآمد هستند که به صورت مستقیم بر سود سرمایه گذاران نیز تاثیر می گذارد.

3. تامین مالی ارزان

شرکت های عضو بازار OTC سرمایه های کوچک سرمایه گذاران را در طرح و پروژه های خود مورد استفاده قرار می دهند و از مزایای تامین مالی ارزان قیمت بهره می گیرند.

4. وثیقه گذاری سهام توسط شرکت ها

در بازار فرابورس امکان وثیقه گذاری سهام برای شرکت ها فراهم می باشد. به طوری که شرکت بخشی از سهام را به عنوان وثیقه در اختیار بانک قرار داده و اقدام به دریافت تسهیلات می کند.

همچنین ورود به فرابورس می تواند مقدمه ای برای توسعه و گسترش مالی و عملکردی شرکت ها و ورود به بازار بورس باشد. سرمایه گذاران نیز می توانند با خرید و فروش سهام شرکت های فرابورسی سود کسب نمایند. می توان با سرمایه گذاری در شرکت های مختلف فرابورسی ریسک معاملات را کاهش داد و از سود سهام، افزایش قیمت سهام، تنوع سرمایه‌گذاری، اطمینان از محل سرمایه‌گذاری، معافیت مالیاتی، حق خرید سهام جدید و نوسان‌های روزانه قیمت سهام در فرابورس، سود و سرمایه خود را افزایش داد.

انواع بازارهای فرابورس ایران

بازار فرابورس از چهار بازار زیرمجموعه شامل بازار اول، دوم، پایه (زرد، نارنجی و قرمز) و بازار سوم، بازار شرکت های کوچک و متوسط تشکیل شده است که در ادامه هر یک به طور جداگانه تشریح شده است.

ویژگی های بازار اول فرابورس

بازار اول فرابورس بازاری است که سخت ترین شرایط برای پذیرش شرکت ها را دارد به همین دلیل دارای ریسک سرمایه گذاری کمتری نیز نسبت به دیگر بازارهای زیرمجموعه است. دامنه نوسان بازار اول فرابورس به تازگی از 6 به 7 درصد رسیده است. همچنین حجم مبنایی برای سهام در نظر گرفته نشده به عبارتی سهام و اوراق بهادار در این بازار بدون حجم مبنا هستند.

شرکت ها برای پذیرش در بازار اول فرابورس لازم است دارای ویژگی های ذیل باشند:

  • شرکت ها نباید زیان انباشته داشته باشند
  • باید حداقل 10 درصد از کل سهام ثبت شده، شناور باشد. یعنی در اختیار سرمایه گذاران خرد بازار قرار داشته باشد.
  • شرکت ها بعد از گذشت 24 ماه از زمان بهره برداری قابل پذیرش در این بازار هستند.
  • مدیرعامل و اعضای هیئت‌ مدیره نباید سوء پیشینه و محکومیت‌های کیفری، سوء شهرت در زمینه فعالیت‌های شغلی داشته باشند

ویژگی های بازار دوم فرابورس

ویژگی های بازار دوم فرابورس به این شرح است که همانند بازار اول سهام شرکت ها و اوراق بهادار مورد داد و ستد قرار می گیرد. اما تفاوتی که با آن دارد است است شرایط و قوانین برای پذیرش در این بازار راحتتر بوده. پس شرکت هایی که شرایط کافی و لازم برای عضویت در بازار اول فرابورس را ندارند، در بازار دوم پذیرش می شوند. بازار دوم فرابورس برای شرکت های کوچک، تازه تاسیس و زیان دیده مناسب است. شرکت هایی از این دست که به منظور تامین مالی و افزایش سرمایه، قصد دارند از سهامی خاص به عام تبدیل شوند.

پذیرش در بازار دوم فرابورس دارای شرایط ذیل است:

  • گذشت حداقل 12 ماه از تاسیس شرکت
  • نداشتن پرونده شکایت مالی
  • سهام شناور شرکت حداقل 5 درصد باشد
  • حداقل سرمایه ثبت شده 100 میلیون تومان باشد
  • اعضای هیئت‌ مدیره و مدیر عامل شرکت سابقه محکومیت کیفری نداشته باشند

ویژگی های بازار پایه فرابورس

ویژگی ها و شرایط ذکر شده برای بازار اول و دوم، برای بازار پایه برقرار نمی باشد. شرکت ها برای پذیرش مراحل و پروسه ای را طی نمی کنند. بازار پایه دارای سه تابلو زرد، نارنجی و قرمز است که به ترتیب ذکر شده ریسک سرمایه گذاری در آنها از کم به زیاد است.

ویژگی های بازار سوم فرابورس

شرکت هایی که شرایط پذیرش و عضویت در دیگر بازارهای فرابورس را ندارد، در بازار سوم پذیرش می شوند. شرایط خاصی برای پذیرش وجود ندارد و تنها با چند اقدام اداری به راحتی عضو این بازار می شوند. عضویت در این بازار برای شرکت های در شرف تاسیس نیز امکان پذیر است که می توانند اوراق مشارکت رهنی، گواهی سپرده بانکی، اوراق مشارکت، سهام شرکت‌های سهامی را پذیره نویسی نمایند.

بازار شرکت های کوچک و متوسط (بازار SME)

بازار SME یکی از بازارهای زیرمجموعه فرابورس ایران می باشد که دارای دو تابلو رشد و دانش‌ بنیان است. فرابورس به هدف کمک به تامین مالی و بهره مندی آنها از مزایای مالی، بازار شرکت‌های کوچک و متوسط را راه اندازی کرد.

ویژگی بنگاه های کوچک و متوسط

از نکات مهم این بازار این است که سرمایه گذاران خرد نمی توانند در آن فعالیت داشته باشند و فقط سرمایه‌گذاران نهادی و برخی از سرمایه‌گذاران حقیقی واجد شرایط مجاز به خرید و فروش هستند. این سرمایه گذاران شامل اشخاص حقوقی و سرمایه گذاران نهادی مثل بانک ها، بیمه ها، شرکت های سرمایه گذاری، صندوق های بازنشستگی، هلدینگ ها، صندوق های جسورانه، شرکت های تامین سرمایه می باشند.

معاملات در بازار فرابورس چگونه است؟

ممکن است تصور کنید برای خرید و فروش سهام شرکت های پذیرفته شده در فرابورس، این بازار شرایط و نحوه معاملات مخصوص به خود را دارد، اما باید بدانید ساختار فرابورس و بازار بورس شبیه به هم است و داد و ستد سهام در فرابورس شبیه به بازار بورس است و نیازی به اقدام خاص یا اخذ کد بورسی جداگانه ندارد.

سخن آخر

در این مطلب به طور با بازار فرابورس و انواع بازارهای زیرمجموعه آن آشنا شدید. پس همانطور که گفته شد بازار فرابورس در کنار بازار بورس اوراق بهادار، بازی است که در آن سهام شرکت های پذیرفته شده در آن داد و ستد می شود. معاملات فرابورس همانند معاملات بازار بورس است.

بازار خارج از بورس (OTC)

QYnzOy7eeH6pDSpyApX4yWLNVzZWMEb8Apf7c5Zl.jpg

بازار خارج از بورس یا Over The Counter market، بازاری غیرمتمرکز است که در آن فعالان بازار سهام، کالاها، ارزها یا سایر ابزارها را مستقیماً بین دو طرف و بدون صرافی یا کارگزار مرکزی معامله می‌کنند. بازارهای فرابورس مکان فیزیکی ندارند و تجارت به صورت الکترونیکی انجام می‌شود، این بسیار متفاوت از سیستم بازار حراج است. به دلیل مقررات سخت، برقراری برخی الزامات دشوار در پذیرش و عدم توانایی برآوردن سلایق تمامی سرمایه‌گذاران از سوی بورس، بازارهای خارج از بورس با استقبال روز افزونی از جانب سرمایه‌گذاران و بنگاه‌های اقتصادی و مالی رو به رو شدند.

گسترش فرهنگ سرمایه‌گذاری در اوراق بهادار، تنوع ابزارهای مالی و تعدد خدمات‌دهندگان بازار، نیاز به بازارهایی با تنوع و انعطاف‌پذیری بیشتر را در بازار خارج از بورس نمایان می‌کند. در کنار بازارهای نظام یافته همانند بورس، بازار خارج از بورس نقش به سزایی در تسهیل مبادلات اوراق بهادار و جذب سرمایه دارد. امکانات الکترونیکی، انجام این معاملات را در هر ساعتی از شبانه روز میسر ساخته است؛ به دلیل فقدان ضوابط محدودکننده در این بازار، شرکت‎ها و موسساتی که بر عرضه اوراق بهادار خود مبادرت می‌ورزند، بسیار بیشتر از بازار بورس است. معاملات بازار خارج از بورس با ریسک زیادی همراه است؛ البته افراد از این ریسک زیاد استقبال می‌کنند، زیرا در قبال آن سود احتمالی زیادی نیز وجود خواهد داشت.

در دنیا سه نوع بازار خارج از بورس وجود دارد:

بازار معاملاتی سنتی: در این بازار معامله‌گران قیمت‌های خود را پیشنهاد می‌دهند و قیمت قابل اجرا از طریق تلفن و یا سایت‌های اینترنتی اعلام می‌گردد. این‌گونه معاملات، معامله دو طرفه نامیده می‌شود، چرا که دو طرف معامله از قیمتی که در یک مقطع زمانی توسط تلفن ارائه می‌شود، مطلع می‌گردند.

بازار معاملاتی الکترونیکی: این بازار از استاندارد کمتری برخوردار می‌باشد و فاقد قرارداد از پیش تعیین شده و معاملات مشتقه شفاف است.

بازار معاملاتی بهینه: بازار این‌گونه معاملات ترکیبی از دو بازار سنتی و الکتریکی است و معامله‌گران براساس آن‌ها به معاملات الکترونیکی می‌پردازند. معامله‌گران قیمت خرید و فروش خود را به اطلاع سرمایه‌گذاران بازار می‌رسانند. معامله‌گر در این معامله به عنوان طرف معامله در هر قرارداد عمل می‌کند و نصف ریسک اعتباری (نوسانات منفی در قیمت) در بازار را متحمل می‌شود.

تفاوت‌های بورس و فرابورس

تفاوت بین بازار بورس و فرابورس بسیار مشهود است :

1) بورس یک نهاد یا سازمان معاملاتی است که بستری را برای خرید و فروش اوراق بهادار شرکت‌های تجاری فراهم می‌کند. فرابورس یک بازار معاملاتی غیر متمرکز محسوب می‌شود که معامله‌گران در آن از طریق شبکه‌های ارتباطی مختلف نظیر اینترنت و تلفن با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنند.

2) قیمت اوراق بهادار در بازار فرابورس توسط معامله‌گران تعیین می‌شود، اما قیمت اوراق بهادار در بورس از طریق نیروی عرضه و تقاضا تعیین می‌شود.

3) شرکت‌های کوچک که نمی‌توانند الزامات ورود به بورس را برآورده کنند، معمولاً دارایی خود را وارد بازار فرابورس می‌کنند. اما کمپانی‌های تجاری بزرگ برای خرید و فروش سهام خود، از طریق بورس اقدام می‌کنند.

4) بورس دارای یک مکان فیزیکی است و معاملات در آن بر اساس روش مناقصه‌ای انجام می‌پذیرد؛ فرابورس عموماً مبتنی بر تماس‌های تلفنی و اینترنت اداره می‌شود.

5) ساعت کاری در بورس مشخص است، در صورتی که امکان معامله در بازار فرابورس در هر زمانی امکان‌پذیر است.

6) شفافیت مالی سهام شرکت در بازار بورس بیشتر از فرابورس است.

7) در بازار بورس فقط آن اوراق بهاداری که از نظر کیفیت و کمیت در مزایای بازار فرابورس مزایای بازار فرابورس حد استاندارد قرار دارند، معامله خواهند شد، اما قراردادهای معاملاتی در فرابورس بر اساس الزامات مورد نیاز معامله‌گران تنظیم می‌شوند.

مزایا و معایب استفاده از معاملات بازار خارج از بورس

- شرکت‌های کوچک به علت آن که در لیست استاندارد بورس قرار ندارند، شرایط لازم برای سرمایه‌گذاری‌های بزرگ را ندارند. یکی از مزایایی که بازار معاملات خارج از بورس ایجاد می‌کند، فراهم کردن بستر معاملاتی برای این شرکت‎های کوچک با نقدینگی کم است.
- روش معاملاتی مقرون به صرفه و اقتصادی، از جمله عواملی است که شرکت‌ها را به انجام معاملات در این بازار علاقه‌مند می‌کند.
- عمومی بودن این معاملات، باعث نگرانی کمتر سرمایه‌گذاران می‌شود.
- فروشندگان متناسب با بودجه و استراتژی خود، می‌توانند در عرضه اولیه و ثانویه سهام، فعالیت کنند.
- معاملات در این نوع بازارها، به سرمایه‌گذاران آزادی بیشتری برای انتخاب معاملات، مانند شرکت در بازارهای اولیه و ثانویه می‌دهند.
- سیستم معاملات OTC یک سیستم تجاری شفاف و بدون مشکل می‌باشد.
- ارتباط نزدیک بین دو گروه سرمایه‌گذار و فروشنده وجود دارد، به این صورت که اطلاعات موجود در بازار به صورت مستقیم و در زمان کمتری بین گروه در جریان است.
- بازار خارج از بورس بدون تمرکز است و نمی‌توان تمرکز آن را در یک نقطه دید. معاملات بازار OTC به صورت الکترونیکی و مستقیم بین دو طرف معامله صورت می‌گیرد.
- برای سرمایه‌گذاران و شرکت‌ها، بازارهای خارج از بورس کارایی بیشتری در مقایسه با بازارهای متداول بورس دارند.
- سرمایه‌گذار و فروشنده به راحتی می‌توانند در معاملات بزرگ شرکت کنند و نیاز به گذراندن دوره آموزشی یا کتاب و غیره ندارند.

ضرورت تشکیل بازارهای خارج از بورس

دلایل زیادی برای ضرورت تشکیل بازارهای خارج از بورس وجود دارد:

1) بازار خارج از بورس به صورت گسترده در سایر کشورها انجام می‌شود و ظرف مناسبی برای به‌کارگیری ابزارهای مالی است، ولی در ایران این امکانات به خوبی موجود نیست.
2) تشکیل این بازارها برای توسعه بازار مالی و رشد اقتصادی لازم است.
3) امکان معامله سایر اوراق ‌بهادار و انعطاف‌پذیری هزینه معاملات در بازارهای خارج از بورس در مقایسه با بورس وجود دارد.
4) مقررات سخت و دست و پاگیر، برقراری الزامات پذیرشی دشوار از سوی بورس‌ و انعطاف‌پذیری بازار خارج از بورس در این زمینه‌، محبوبیت بیشتری را برای این بازار به ارمغان داشته است.
5) عدم انعطاف‌پذیری بورس در برآورده نمودن تمامی نیازها و سلایق سرمایه‌گذاران وجود دارد.
6) لزوم سامان‌دهی و نظارت بازارهای خارج از بورس که به صورت غیررسمی و غیرمتمرکز فعالیت می‌کنند.
7) بحران سرمایه‌گذاری در بازار اولیه کاهش می‌یابد.
8) روند ایجاد زیرساخت‌های لازم برای دستیابی به بازارهای الکترونیکی تسریع می‌یابد.
9) ضرورت جذب سرمایه‌های سرگردان به سرمایه‌گذاری، کاهش تورم، اصلاح ساختار اقتصادی و غیره از دیگر دلایل تشکیل این بازارهاست.

پذیرش شرکت‌ها

ورود شرکت‌ها به بازار سرمایه و پذیرش اوراق بهادار آن‌ها در بورس یا فرابورس، نشان‌دهنده رشد شرکت و معرفی آن‌ در سطح کشور است. شرکت‌ها با پذیرش در بازارهای مالی می‌توانند از مزایایی مانند هزینه پایین‌تر تأمین مالی، افزایش نقدشوندگی سهام، معافیت‌های مالیاتی و سایر مزایا بهره‌مند گردند.

پذیرش سهام عادی در بورس، صرفاً دریکی از تابلوهای بازار اول یا بازار دوم صورت می‌پذیرد. متقاضی در صورت دارا بودن شرایط عمومی پذیرش سهام عادی، با توجه به شرایط خاص پذیرش سهام در هر یک از این بازارها، بایستی تقاضای پذیرش خود از طریق مشاور پذیرش به بورس ارائه نماید.

مزایای پذیرش شرکت‌ها در بازار سرمایه

آشنایی با ارکان بازار اوراق بهادار

آشنایی با ارکان بازار اوراق بهادار

آیا میدانید با توجه به تحریم‌های روسیه علیه برخی کشورها و تیره شدن روابط تجاری با آنها, در حال حاضر می‌توان گفت یکی از بهترین بازارهای صادراتی محصولات و میوه ایران کشور روسیه است. با رعایت اصول و استراتژی می‌توان قسمت عمده ای از بازار کالاهای وارداتی به روسیه را تصاحب کرد.

سود مرکب چیست؟

سود مرکب چیست؟

سود مرکب، سودی ترکیب‌ شده و مضاعف است. به عبارت دیگر، در محاسبه سود مرکب، علاوه بر سودی که به واحدهای سرمایه‌گذاری تحت تملک سرمایه‌گذار تعلق می‌گیرد، سود ناشی از ذخیره‌ی سودها نیز افزوده می‌گردد.

مبنای اسلامی محاسبه سود سپرده‌ها چگونه است؟

مبنای اسلامی محاسبه سود سپرده‌ها چگونه است؟

«سرمایه گذاری اسلامی»،«مدیریت اسلامی ثروت»،«سرمایه گذاری در اوراق بهادار اسلامی»،«سود حلال»،«سود مورد تایید متشرعان»،«سود اسلامی» و… مفاهیمی است که این روزها در حوزه بازار مالی و سرمایه گذاری بسیار شنیده می شود. مواردی از این دست در سال های اخیر محل مناقشه میان صاحبنظران مالی و بانکی از یک طرف و کارشناسان مذهبی و فقهی از سوی دیگر بوده است. در مطلب پیش روی شما « مبنای اسلامی مزایای بازار فرابورس محاسبه سود سپرده‌ها» مورد بررسی قرار گرفته و نکاتی درخصوص تورم و تاثیر آن بر دارایی افراد درج شده است.

سابقه بورس در دنیا

سابقه بورس در دنیا

واژه بورس از نام خانوادگي شخصي به نام "واندر بورس" اخذ شده كه در اوايل قرن چهاردهم در شهر بروژ بلژيك می‌زيسته و صرافان شهر در مقابل خانه او گرد هم می‌آمدند و به دادوستد كالا، پول و اوراق بهادار می‌پرداختند. اين نام بعدها(1309) به كليه اماكنی اطلاق شد كه محل دادوستد پول، كالا و اسناد مالي و تجاري بوده است. رشد بورس سهام و جاافتادن آن در عمليات تجاری و اقتصادی، با انقلاب صنعتی اروپا و شكوفايی اقتصاد تازه متحول شده آن همراه بوده است.

تفاوت بین فرابورس و بورس در چیست؟

درآمد در بورس چقدر است؟

فرابورس ایران یا over the counter با ساختار و جایگاه قانونی مشابه بورس ولی با شرایط پذیرش و معامله ساده تر ایجاد شده است تا حوزه بازار سرمایه کشور را گسترش دهد. مهم‌ترین وظیفه فرابورس ایران، ساماندهی و هدایت بخشی از بازار سرمایه می‌باشد که شرایط ورود به بورس اوراق بهادار را نداشته یا تمایل به ورود سریع‌تر به بازار را دارند، لذا رویه‌های پذیرش شرکت‌ها و تنوع شرایط پذیرش به گونه ای است که شرکت‌ها با احراز حداقل شرایط و در سریع ترین زمان ممکن، امکان ورود به بازار را داشته و از کلیه مزایای شرکت‌های پذیرفته شده در بازار اوراق بهادار استفاده کنند.

over the counter = otc

نکته! سازمان بورس اوراق بهادار به عنوان نهاد ناظر بر فعالیت‌های مالی و عملیاتی شرکت‌های بورس، فرابورس و بورس کالا می باشد.

مزایای سرمایه‌گذاری در فرابورس چیست؟

یکی از مزایای فرابورس وجود بازارهای متنوع آن برای پوشش سلیقه‌های متفاوت است پس با این حساب سهامداران می‌توانند در شرکت‌های مختلف سرمایه‌گذاری کرده و ریسک سرمایه‌گذاری را کاهش دهند. از جمله مزایای فرابورس می توان به موارد ذیل اشاره کرد:

  • سود سهام
  • افزایش قیمت سهام
  • تنوع سرمایه‌گذاری
  • اطمینان از محل سرمایه‌گذاری
  • معافیت مالیاتی (شرکت‌های پذیرفته شده در فرابورس از پرداخت ۱۰ درصد مالیات معاف هستند)
  • حق خرید سهام جدید و نوسان‌های روزانه قیمت سهام
  • افزایش نقد شوندگی سهام
  • نقل و انتقال سهام به‌صورت آسان و سریع
  • بهره‌گیری از امکان وثیقه‌گذاری سهام و اخذ ساده تر تسهیلات بانکی
  • پیش‌بینی فرآیند ساده خروج از فرابورس

نحوه انجام معامله در بازار فرابورس:

سرمایه‌گذاران حقیقی یا حقوقی برای انجام معاملات سهام یا سایر اوراق بهادار پذیرفته‌ شده در فرابورس باید از طریق یکی از کارگزاران فرابورس اقدام کنند. شرکت‌های کارگزاری فرابورس مجوز سازمان بورس و اوراق بهادار را داشته و عضو کانون کارگزاران هستند، لذا سرمایه‌گذاران می‌توانند از بین آن‌ها یکی را که همگی حکم واحد داشته و با توجه به معیارهایی چون توانایی انجام به‌ موقع سفارشات و به بهترین قیمت در کنار خدمات چون آموزش و تحلیل، انتخاب و درخواست‌های خود را برای انجام معاملات به آن‌ها ارائه کنند.

نکته! کارگزاران به‌ عنوان واسط بین خریدار و فروشنده عمل می کنند و تمام خرید و فروش‌ سهام و اوراق بهادار در فرابورس از سوی آن‌ ها انجام می شود.

نکته! در هر دو بازار بورس و فرابورس کارگزاران بر اساس کدی که به آن‌ها تعلق می‌گیرد، وارد معامله می‌شوند.

ساختار فرابورس:

ساختار جدید فرابورس ایران از چهار بازار تشکیل شده است که عبارتند از: بازار اول، بازار دوم، بازار پایه (زرد، نارنجی و قرمز) و بازار سوم.

  • در بازار اول فرابورس، سهام شرکت‌ها و واحدهای صندوق‌های سرمایه‌گذاری پذیرش شده و مورد معامله قرار می‌گیرند. نوسان قیمت در این بازار ۵ درصد بدون حجم مبنا است. آخرین سرمایه ثبت شده شرکت‌های پذیرفته شده در این بازار، حداقل ۱۰ میلیارد ریال بوده و یک سال از زمان بهره‌برداری آن‌ها گذشته و زیان انباشته ندارند.
  • بازار دوم فرابورس صرفاً شامل سهام شرکت‌های سهامی عام است. سهام شرکت‌های زیان‌ ده، تازه‌ تأسیس و آنهایی که با افزایش سرمایه قصد تبدیل از سهامی خاص به سهامی عام دارند در بازار دوم پذیرفته می‌شود. آخرین سرمایه ثبت شده شرکت‌های بازار دوم، حداقل یک میلیارد ریال است.
  • بازار پایه یکی از بازارهای فرابورس است که به منظور عرضه و نقل و انتقال اوراق بهادار ایجاد شده است. شرکت‌های این بازار فرایند پذیرش را طی نمی‌کنند و به سه دسته تقسیم می‌شوند:

۳- شرکت‌هایی که به دلیل از دست دادن شرایط بازارهای بورس یا فرابورس، لغو پذیرش می‌شوند. مقررات ارائه اطلاعات در بازار پایه، به مراتب آسان‌تر از بازار اول و دوم است و طبعاً ریسک بیشتری نیز در این بازار وجود دارد.

طبق قوانین جدید، شرکت‌های این بازار در سه بازار پایه زرد، نارنجی و قرمز دسته‌بندی شده‌اند و دامنه نوسان روزانه آن‌ها، به ترتیب، ۳، ۲ و ۱ درصد است.

بورس چیست؟

بازار سرمایه دو بخش اصلی وجود دارد بازار سهام و بازار بدهی. بازار سهام که عموم مردم آن را معادل بورس می‌دانند محلی است که شرکت‌های مختلف سهام خود را در آن عرضه می‌کنند. این سهام پس از عرضه اولیه، در بازار ثانویه توسط معامله‌گران بورس معامله می‌شود. سرمایه‌گذاران بر اساس ارزشگذاری اقدام به خرید و فروش سهام شرکت‌ها در بورس می‌کنند. اما بازار بدهی بخشی است که در آن اوراق قرضه مورد معامله قرار می‌گیرند. در واقع این بازار به نوعی مکمل بانک برای تامین مالی است. در این بازار نیازمندان به تامین مالی، شامل شرکت‌های بخش خصوصی، شهرداری‌ها و دولت اقدام به عرضه اوراق می‌کنند. این اوراق عموما دارای سود مشخصی بوده و نسبت به سهام ریسک پایین‌تری دارند. پشتوانه اوراق منتشرشده می‌تواند متفاوت باشد و بر مبنای آن سرمایه‌گذاران مختلف اقدام به خرید اوراق مزبور می‌کنند. شرکت‌ها یا دولت با فروش اوراق و پرداخت سود به ازای آنها تامین مالی می‌کند. بر خلاف بانک‌ها، به جای آنکه ناشر اوراق تامین مالی را از یک منبع (بانک) انجام دهد این عمل با جمع‌آوری سرمایه جمع کثیری از افراد (خریداران اوراق) انجام می‌شود. با توجه به آنکه سابقه بورس سهام در کشورمان بسیار بیشتر از بازار بدهی است، عموما در پاسخ به سوال بورس چیست ، ذهن‌ها به سمت بازار سهام معطوف می‌شود.

تفاوت بین فرابورس و بورس:

۱ – براساس دستورالعمل پذیرش، عرضه و نقل و انتقال اوراق بهادار در فرابورس ایران، فرابورس دارای پنج بازار (اول، دوم، سوم (عرضه)، ابزارهای نوین مالی و پایه) است. پذیرش شرکت‌های سهامی عام در بازار اول و بازار دوم و پذیرش سایر اوراق بهادار صرفا در بازار ابزارهای نوین مالی صورت می‌پذیرد.

۲ – بازار فرابورس هیچ مکان فیزیکی متمرکز و خاصی ندارد که داد و ستدکنندگان یا متخصصین همچون بورس های کلاسیک گرد هم آیند.

۳ – بر اساس بند ب ماده ۱ قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید سهام شناور آزاد بخشی از سهام شرکت است که دارندگان آن همواره آماده عرضه و فروش آن سهام می‌باشند و قصد ندارند با حفظ آن قسمت از سهام در مدیریت شرکت مشارکت نمایند.

۴ – قوانين استاندارد اقلام مورد مبادله در بازار فرابورس انعطاف پذير می باشند و قوانين معمولاً ناشی از توافق طرفين مي باشد.

۵ – در بازارهاي فرابورسی با توجه به اينكه شرايط معاملات با نظر طرفين تعيين مي گردد مزايايي از قبيل شفافيت قيمت ها و كاهش ريسک وجود ندارد.

۶ – حد نوسان مجاز روزانه بازار فرابورس یک درصد بیشتر از بورس تهران است. یعنی حد نوسان روزانه مجاز برای شرکت‌های بازار بورس، ۴ درصد و برای شرکت‌های بازار فرابورس ۵ درصد است.

۷ – ساعات کار فرابورس از انعطاف پذیری بیشتری برخوردار است.

سرمایه‌گذاری در بورس یا فرابورس؟

شرکت‌هایی که شرایط شان برای پذیرش در بازار بورس اوراق بهادار دشوار است می‌توانند به سهولت در بازار فرابورس وارد شوند. این در حالی است که بر اساس مقررات، کلیه مزایای موجود برای شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس، برای اوراق بهادار و سهام شرکت‌های پذیرفته‌ شده در فرابورس نیز تعریف شده‌اند و این دو بازار در عمل فرق چندانی با هم ندارند.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.